خبرگزاري آريا-مصالحه کنگره و کاخ سفيد درباره ايران،به اوباما کمک مي کند اميدهاي خود را به دستيابي به يک توافق هسته اي تاريخي زنده نگه دارد.
کنگره امريکا در مورد ايران دست به کار شده است
خبرگزاري رويترز در گزارشي به قلم ريچارد کووان نوشت: کنگره آمريکا که معمولا به هيچ کاري انجام ندادن معروف است ظاهرا در مورد ايران دست به کار شده است.
درحاليکه يکصد روز از کنترل کنگره توسط جمهوريخواهان مي گذرد، سياستمداران سختباور هم به اين نهاد که مترادف بنبست و منبع خشم سراسري برسر سياستگذاري ها در آمريکا است اميدوار شده اند که بالاخره کنگره دست به کار شده است.
ابتکارات دوحزبي براي تحول در بخشهايي مانند برنامه سلامت و نيز اختيار دادن به کنگره براي ابراز نظر درباره هرگونه توافق هستهاي با ايران موجب شد برخي نمايندگان کنگره خوشبين باشند اين بنبست هميشگي نيست.
سناتور ديک دوربين، دومين نماينده مهم حزب دمکرات در سنا درباره لايحه مربوط به ايران گفت مشوق کنگره در تصويب اين لايحه تمايل هر دو حزب به حفظ نظارت بخش قانونگذاري در آمريکا بر توافقهاي بينالمللي بود.
وي افزود باب کورکر نماينده جمهوريخواه و رئيس کميته روابط خارجي سنا و بن کاردين، نماينده ارشد دمکرات در اين کميته تلاش فوقالعادهاي براي جلب حمايت هر دو حزب در تصويب اين لوايح به کار بستند.
اميد اوباما براي دستيابي به توافق تاريخي با ايران
مصالحه کنگره و کاخ سفيد درباره ايران،به اوباما کمک مي کند اميدهاي خود را به دستيابي به يک توافق هسته اي تاريخي زنده نگه دارد.
اسوشيتدپرس در گزارشي از واشنگتن به قلم جولي پيس و دب ريچمن نوشت : براي دستکم چند روز، واشنگتن ممکن است در واقع کار کرده باشد.
جمهوريخواهان و دموکرات ها با يکديگر گفتگو کردند. باراک اوباما رئيس جمهور آمريکا و چند عضو دولت وي نيز با قانون گذاران گفتگو کردند.
در نتيجه، يک کميته سنا به اتفاق آرا از قانوني براي دادن اختيار به کنگره در مذاکرات هسته اي ايران حمايت کرد. در بزرگترين غافلگيري در کل، کاخ سفيد اعلام کرد اوباما اين اقدام را در صورتي که در کنگره تصويب شود، امضا خواهد کرد.
براي پايتختي که مدت ها در وضع بن بست قرار داشت و اولويت هاي جمهوريخواهان و دموکرات ها به ندرت همپوشاني داشت، اين موج دو حزبي نادري است - حتي اگر هيچ يک از طرفين نخواهند به آن اذعان کنند.
جمهوريخواهان گفتند زماني که مقامات دولت تشخيص دادند اگر کار به راي گيري در خصوص يک اقدام سخت تر در خصوص ايران برسد، شکست خواهند خورد، کاخ سفيد گير افتاد.
سناتور جمهوريخواه باب کورکر رئيس کميته روابط خارجي سنا گفت :« من مي دانم تغييراتي در موضع دولت وجود داشته است ».
وي افزود :« آن تغيير زماني روي داد که آنها ديدند چه تعداد سناتور براي راي دادن به اين طرح مي روند ».
اين خواه تسليم يا خواه مصالحه بود، يک روند قانون گذاري بود - چيزي که واشنگتن تعداد زيادي از آن را در چند سال گذشته مشاهده نکرده است.
اين توافق به اوباما کمک مي کند اميدهاي خود را به دستيابي به يک توافق هسته اي تاريخي زنده نگه دارد.
آمريکا و شرکاي مذاکره کننده آن - انگليس، فرانسه، آلمان، روسيه و چين - دوم آوريل به چارچوب يک توافق با ايران دست يافتند و تا سي ام ژوئن زمان دارند تا توافقي را که هدف از آن محدود کردن برنامه هسته اي ايران در ازاي لغو تحريم هاي اعمال شده از سوي آمريکا و تحريم هاي بين المللي است، نهايي کنند.
اوباما استدلال مي کرد طرح ابتدايي کورکر احتمال در معرض خطر قرار دادن توافق احتمالي و سرزنش شدن آمريکا را داشت.
رئيس جمهور وعده داده بود پيشنهاد کورکر را که به کنگره 60 روز براي بررسي هرگونه توافق هسته اي نهايي زمان مي داد، وتو کند. آن پيشنهاد اوليه همچنين از رئيس جمهور مي خواست تضمين کند ايران به طور مستقيم از تروريسم عليه آمريکا يا آمريکايي ها در هيچ جاي جهان حمايت نمي کند يا اقدام تروريستي عليه آمريکا يا آمريکايي ها در هيچ جاي جهان انجام نمي دهد؛ دستوري که دولت به شدت با آن مخالفت کرد.
در حالي که کنگره آماده شد اين هفته پس از وقفه اي در بهار به واشنگتن بازگردد، مقامات دولت نشست ها و گفتگوهاي رو در روي متعددي را با قانون گذاران انجام دادند. اوباما با کورکر و همچنين سناتور بن کاردين از ايالت مريلند، دموکرات ارشد در کميته روابط خارجي، تماس گرفت.
يک مصالحه حمايت ها را جلب کرد. کميته روابط خارجي سنا 19 - 0 به تصويب آن راي داد و کورکر و کاردين هر دو لبخندزنان از اتاق استماع خارج شدند و در مقابل دوربين هاي تلويزيوني قرار گرفتند.
توافق جديد کنگره تفاوت زيادي با پيشنهاد اوليه کورکر ندارد، با اين حال، کاخ سفيد و برخي دموکرات ها آنچه را که تغييراتي مهم خواندند، ستودند. سناتور دموکرات کريس مورفي گفت اين تغييرات اين قانون را ملايم کرد.
مورفي خاطر نشان کرد :« من طي آخر هفته با کاخ سفيد گفتگو کردم و فکر کردم اگر اين تغييرات صورت گيرد، آنگاه تهديدي معتبر وجود ندارد که مذاکرات تضعيف شود ».
طرح اصلاح شده زماني را که کنگره بايد هر گونه توافق هسته اي نهايي را بررسي کند، از 60 روز به 30 روز کاهش مي دهد. طي دوره بررسي، اوباما قادر خواهد بود تحريم هايي را که از طريق دستور اجرايي رياست جمهوري اعمال شده است، لغو کند. با اين حال، نمي تواند تحريم هاي اعمال شده از سوي کنگره را لغو کند.
تحريم هاي کنگره از جمله شديدترين تحريم هاست زيرا بخش هاي مهم اقتصاد ايران و بانک مرکزي اين کشور را هدف قرار داده است.
در صورتي که يک توافق هسته اي نهايي به دست آيد، اوباما همچنان از حق خود براي وتو کردن هر گونه تلاش کنگره براي رد آن برخوردار است.
طرح کنگره توافق با ايران را متوقف نخواهد کرد
روزنامه نيويورک تايمز نوشت طرح کنگره توافق با ايران را متوقف نخواهد کرد، کنگره تلاش مي کند در مذاکراتي که نقش مستقيم چنداني در آن ندارد، خود را وارد کند. با اين حال توافق سنا با طرح نظارت کنگره بر توافق هسته اي، محدوديت قدرت اوباما را نشان مي دهد.
اين روزنامه آمريکايي امروز در پايگاه اينترنتي خود در مقاله اي به قلم پيتر بيکر نوشت تصميم فوري باراک اوباما، رئيس جمهور آمريکا براي امضاي طرح اصلاح شده در مورد نظارت کنگره با توافق هسته اي ايران در حالي که پيش از اين گفته بود آن را وتو خواهد کرد، عقب نشيني تلخي است.
کاخ سفيد سعي مي کند اين عقب نشيني را اين گونه توجيه کند که اين طرح دو حزبي در مقايسه با پيش نويس اوليه آن کمتر قابل اعتراض است. اما سازش رئيس جمهور در مقابل اکثريتي که قدرت وتوي وي را خنثي مي کردند نشان داد که حتي دموکرات ها نيز معتقد هستند که وي تند رفته است.
جنگ بر سر اين که آيا کنگره خواهد توانست مانع هرگونه توافق هسته اي با ايران شود يا خير فصل ديگري از يک نبرد اساسي ميان قواي اجرايي و قانونگذاري در اين کشور است. در بيست سال گذشته، روساي جمهور آمريکا نقش زيادي در شکل دادن امور داخلي و خارجي کشور داشته اند. بيل کلينتون بدون موافقت صريح کنگره با کوزوو وارد جنگ شد و جورش بوش نيز بدون راي قانونگذاران با ماندن نيروهاي آمريکايي در عراق موافقت کرد.
در مورد اوباما نيز بايد گفت وي در سال هاي آخر دوران رياست جمهوري خود از قدرت اجرايي اش استفاده کرده و در بسياري از موارد از همکاري با جمهوري خواهان سرکش خودداري کرده است. جمهوري خواهان مي گويند که وي از قدرت خود سوء استفاده کرده است و طرح ايران از نظر آنها يک پيروزي براي ايجاد توازن است.
اين فقط نظر جمهوري خواهان نيست که مي گويند تصميم اوباما براي پذيرفتن نقش کنگره در واقع تسليم در مقابل مخالفان بوده است.
با اين حال، اين طرح توافق با ايران را متوقف نخواهد کرد کنگره تلاش مي کند در مذاکراتي که نقش مستقيم چنداني در آن ندارد، خود را وارد کند.
اوباما اين توافق را غير الزام آور مي داند که نيازي به تصويب سنا ندارد. بسياري از توافقات با کشورهاي خارجي در دهه هاي اخير به همين شکل بوده است اما قانونگذاران مي گويند اين توافق مهمتر از آن است که بدون مداخله آنها انجام شود.
هشدار مذاکرهکنندگان سابق آمريکايي درباره لايحه جديد سنا
خبرگزاري رويترز در گزارشي به قلم ارشد محمد نوشت: مصوبهاي که به کنگره آمريکا اختيار داد درباره توافق هستهاي با ايران اعلام نظر کند ممکن است موجب شود مذاکرهکنندگان ايراني مواضع سختتري بگيرند اما توان باراک اوباما رئيسجمهور را براي دستيابي به توافق نهايي چندان کاهش نميدهد.
اوباما ماهها در برابر تلاشهاي جمهوريخواهان و برخي دمکراتها براي مانع تراشي در راه توافق با ايران مقاومت کرد.
اما روز سهشنبه وي در برابر حمايت روزافزون دو حزب آمريکا براي اين لايحه کوتاه آمد.
ريچارد نفيو، يک مذاکرهکننده سابق آمريکا که اکنون در دانشگاه کلمبيا تدريس ميکند گفت: اگر يک مذاکرهکننده آمريکايي بودم به اتاق مذاکره ميرفتم و ميگفتم شماها دايما ميگفتيد قصد داريد مانع از اين مصوبه شويد. چگونه تضمين ميکنيد هنگام اجراي اين توافق با مشکل مواجه نشويم؟
وي افزود اين مصوبه مسايل را براي مذاکرهکنندگان آمريکايي بسيار مشکلتر و پيچيدهتر خواهد کرد. از زمان انعقاد توافق چارچوب در سوئيس اختلافات شديدي در تفسير از مفاد اين توافق ظهور کرده است طوري که ايران ميگويد بايد تحريمها فورا بعد از امضاي توافق نهايي برداشته شوند حال آن که واشنگتن تاکيد دارد تحريمها در دورهاي طولاني و به صورت مرحلهاي برداشته شوند. با اين حال، راههايي براي عبور از اين مشکل وجود دارد. مثلا قطع اتصالات سانتريفوژها براي ايران زمان ميبرد.
هرگونه توافق نهايي ميتواند شصت روز بعد از زمان امضاي آن اجرا شود و به اين ترتيب هم به ايران فرصت ميدهد خود را براي اقدامات هستهاي خود آماده کند و هم به کنگره فرصت ميدهد نظر خود را ابراز کند.
اگر کنگره در نهايت به ردکردن اين توافق راي دهد اوباما هنوز هم فرصت وتوکردن دارد.
اوباما فقط لازم است 34 راي در سنا کسب کند تا امکان وتو داشته باشد و تحليلگران ميگويند وي امکان اين مساله را دارد.
سناتورهاي متعلق به حزب دمکرات احتمال دارد تمايل کمتري به تخريب چيزي داشته باشند که دستاورد تاريخي سياست خارجي اوباما محسوب ميشود.
رابرت اينهورن، يک مذاکرهکننده سابق ديگر در مساله ايران که اکنون در انديشکده بروکينز فعاليت ميکند گفت: حدس من اين است که دولت ميتواند راي 34 سناتور را جمع آوري کند.
اينهورن گفت دولت قصد دارد ايران را متقاعد کنند هرچند ترديد عميقي در کنگره درباره اين توافق وجود دارد، کاخ سفيد ابزارهاي قانوني را براي کنارزدن هرگونه تلاشي در کنگره براي تضعيف توافق هستهاي در اختيار دارد.
وي افزود: راي کنگره براي تندروهاي ايران مطلب فراهم ميکند. آنها خواهند گفت ببينيد چه شد. دولت اوباما شکست خورد و در پايان ماه ژوئن نيز شکست خواهد خورد.
با اين حال وي گفت: به نظرم ايرانيهاي باهوش واقعيات سياسي را درک خواهند کرد و نتيجه نميگيرند دولت توان انجام اين کار را ندارد.
مقامات کنگره از سخنان روحاني نگران شده اند
روزنامه واشنگتن پست نوشت به نظر نمي رسد که مقامات بلند پايه در کنگره از سخنان روحاني که گفته است ما در مذاکرات هسته اي با قدرت هاي جهاني گفتگو مي کنيم نه با کنگره آمريکا نگران شده باشند.
اين روزنامه آمريکايي امروز در پايگاه اينترنتي خود در مقاله اي به قلم کارن ديانگ، مايک دبونيس و دانيلا دين نوشت حسن روحاني، رئيس جمهور ايران روز چهارشنبه گفت تهران براي حصول يک توافق هسته اي جامع با قدرت هاي جهاني مذاکره مي کند نه با کنگره آمريکا و خواستار راي کميته سنا براي قدرت دادن به کنگره به منظور بررسي مسائل داخلي آمريکا شد.
وي در يک سخنراني تلويزيوني در شهر رشت در شمال ايران بار ديگر تکرار کرد کشورش توافق هسته اي جامع با قدرت هاي جهاني را نخواهد پذيرفت مگر آنکه همه تحريم ها بر ضد ايران برداشته شود.
روحاني اين سخنان را يک روز پس از آن بيان کرد که کميته سنا به اتفاق آرا به نظارت کنگره بر توافق هسته اي احتمالي با ايران پس از ضرب الاجل سي ام ژوئن راي داد.
به نظر نمي رسد که مقامات بلند پايه در کنگره از سخنان روحاني نگران شده باشند.
سناتور تيموتي کاين گفت: «آنها از همان اول مي دانستند اگر بخواهند تحريم هاي کنگره لغو شود، کنگره بايد در اين تصميم گيري نقش داشته باشد.»
سناتور جان مک کين، منتقد مذاکرات و چارچوب توافق هسته اي گفت سخنان روحاني اراده هر دو حزب را براي بررسي توافق نهايي در کنگره تغيير نخواهد داد.
سناتور رابرت منندز که مدت هاست براي نظارت کنگره بر اين توافق تلاش کرده است گفت سخنان روحاني در مورد کنگره بي اهميت است. وي فزود: «گرچه ما به طور مستقيم مذاکره نمي کنيم اما در پايان در مورد مذاکرات نظر خواهيم داد.»
دليل اصلي مخالفت تندروها در امريکا با توافق هسته اي
پايگاه اينترنتي نشنال اينترست در گزارشي به قلم جاستين لوگان با عنوان « دليل اصلي مخالفت تندروهاي امريکايي با توافق هسته اي ايران »، نوشت:
اجازه دهيد براي لحظاتي صادق باشيم: بيش از 90 درصد از حاميان چارچوب توافق هسته اي ايران از هر چارچوبي حمايت خواهند کرد که دولت باراک اوباما آن را ارائه کند. نزديک به 100 درصد از مخالفان چارچوب توافق هسته اي ايران نيز با هر چارچوبي مخالفت خواهند که دولت اوباما آن را ارائه کند.
چه اتفاقي در حال رخ دادن است؟ چرا ما اين گونه بحث ها را در ارتباط با توافقي مطرح مي کنيم در حالي که حتي قبل از دست يابي به چنين توافقي مناقشاتي ايجاد شده است؟ جِرِمي شاپيرو از کارشناسان موسسه بروکينگز بر اين باور است که :« برنامه هسته اي ايران در واقع همان چيزي نيست که موافقان و مخالفان توافق اخير درباره آن سخن مي گويند.»
شاپيرو همچنين گفت سوال مهمتر اين است که در ارتباط با « چالش ايران براي مقامات آمريکايي » در کشورهاي همسايه ايران چه کاري بايد انجام داد و اين که « وارد کردن ايران به نظم منطقه اي » چه پيامدهايي خواهد داشت؟
بر اساس سخنان شاپيرو ، حاميان توافق هسته اي ايران فکر مي کنند اين توافق به تغيير اهداف ايران کمک خواهد کرد و اين در حالي است که مخالفان توافق هسته اي ايران خواهان تحت فشار قرار دادن ايران تا جاي ممکن و همچنين در سريع ترين زمان ممکن هستند. من فکر مي کنم درباره مخالفان توافق هسته اي ايران حق با شاپيرو است اما در ارتباط با حاميان توافق هسته اي ايران اشکالاتي وجود دارد.
نخست آن که بايد به بررسي اهداف تندروها بپردازيم. در آغاز دست يابي به برنامه جامع اقدام مشترک ، آنها از وقوع يک فاجعه خبر مي دادند. در سال 2013، اولي هاينونن معاون سابق آژانس بين المللي انرژي اتمي هشدار داد ايران تنها دو هفته با ساخت يک بمب هسته اي فاصله دارد. ليندسي گراهام سناتور آمريکايي با انتقاد از توافق موقت هسته اي آن را امتياز براي ايران توصيف کرد.
به همين ترتيب، بنيامين نتانياهو نخست وزير اسرائيل نيز آن را « توافق قرن »براي ايران ناميد.
در حال حاضر همين افرادي که درباره توافق موقت هسته اي ابراز نگراني مي کردند ، به اندازه روزهاي نخست خشمگين نيستند. ايران به مدت ده سال نمي تواند به بمب هسته اي دست يابد و اين موضوع کم اهميتي براي آنها نيست. گراهام به نوبه خود در حال حاضر مي گويد برنامه جامع اقدام مشترک بايد تمديد شود زيرا اين برنامه به چارچوب توافق گروه پنج بعلاوه يک ارجحيت دارد.
بسياري از تندروهاي آمريکايي اذعان کرده اند کلا با دست يابي به توافق هسته اي با ايران مخالفند. همان گونه که يووال اشتاينيتز وزير امور راهبردي اسرائيل اخيرا تاکيد کرده است :« در اصل با دست يابي به هر گونه توافقي مخالفيم.»
به همين ترتيب، سناتور تام کاتن نويسنده نامه سناتورها با هدف اخلال در روند دست يابي به توافق هسته اي - قبل از نوشتن اين نامه در بنياد هريتج اذعان کرد پايان اين مذاکرات نتايج ناخواسته اي براي کنگره ندارد بلکه پيامدهاي آن کاملا مشخص و تعيين شده است.
از اين رو، با وجود اعتراضات و در عين حال تلاش هاي آنها براي دست يابي به يک « توافق بهتر » هدف اصلي آنها کاملا مشخص است: آنها دست يابي به هر گونه توافقي مخالف هستند. مکس فيشر از کارشناسان موسسه ووکس اعلام کرد دليل مخالفت تندروهاي آمريکايي به سبب تمايل واقعي آنها براي تغيير رژيم ايران از طريق توسل به زور است و دست يابي به توافقي ديپلماتيک احتمال چنين اقدامي را کاهش مي دهد. اين محتمل ترين توجيهي است که من - نويسنده - تاکنون شنيده ام.
بيشتر ما از هر گونه توافقي حمايت خواهيم کرد که دولت اوباما آن را به اندازه کافي خوب مي داند تا آنجا که کنگره آمريکا مي تواند آن را تصويب کند. چرا؟ زيرا ما دريافته ايم که سياست هاي بين المللي و در مجموع تعامل با ايران در باره اين موضوع در سال 2015 بهترين گزينه ممکن است .
جفري لوئيس درباره منطق موجود در وراي حمايت از چارچوب توافق هسته اي ايران مي گويد: آنچه که ما شاهد آنيم اين که است اين يک توافق « خوب » نيست. هر گونه توافق، در واقع مصالحه اي خواهد بود که سبب مي شود خطرات فراواني متوجه اسرائيل و همچنين همسايگان ايران و آمريکا شود . موضوع حياتي در اين مورد به تأخير انداختن روند دست يابي ايران به يک بمب اتمي تا جاي ممکن است.
تقريبا دست يابي به هر گونه توافقي سبب خريد زمان بيشتري خواهد شد و اين در حالي است که شکست مذاکرات چنين زماني را فراهم نمي آورد. دلايل خوبي براي متقاعد شدن در اين باره وجود ندارد که کنار کشيدن از توافق در حال حاضر، سبب خواهد شد آمريکا طي چند سال آينده در موضع بهتري قرار گيرد .
حقيقت تلخ اين است که اين گونه راه حل « خوبي » براي برنامه هسته اي ايران وجود ندارد . همان گونه که لوئيس اعلام کرده است ما نمي خواهيم غني سازي در ايران به صفر برسد.
قرار است قابليت هايي از ايراني ها گرفته شود که سبب نگراني ما مي شوند. ماهيت مذاکرات هسته اي ايران به دست آوردن همه آن چيزي نيست که ما در پي آن هستيم و به نظر مي رسد سوالات کمي در اين باره وجود دارند که رويکرد ديک چني در اين باره که « ما مذاکره نمي کنيم ما آنها را شکست مي دهيم » رويکردي سازنده براي دست يابي به توافقي بهتر است. براي نمونه بايد بگوييم که اهرم چانه زني ايران - سانتريفوژها - از چند صد سانتريفوژ به حدود 20 هزار سانتريفوژ طي يک دهه رسيده است.
بنابراين موضوعي که در اينجا مطرح مي شود آن است که بدون به راه انداختن يک جنگ - که سبب بروز يک فاجعه در منطقه خواهد شد و به نسبت برنامه جامع اقدام مشترک مدت زمان فرار هسته اي ايران را کاهش خواهد داد - چگونه مي توان روند دست يابي ايران را به بمب اتمي به تأخير انداخت. حاميان دست يابي به توافق هسته اي ايران بر اين باورند که اين توافق سبب تغيير ايران خواهد شد اما من شک دارم که حاميان اين توافق افرادي واقع گرا هستند . برخي از افراد از توافق هسته اي ايران حمايت مي کنند زيرا اين توافق احتمال به راه افتادن يک جنگ پر هزينه ديگر را در منطقه خاورميانه کاهش مي دهد.
دليل ايجاد چنين بحثي اين است که تندروها در چرخه سياست درباره اين موضوع خود را گرفتار کرده اند . اين فرصتي بسيار خوب براي ايجاد اخلال در روند دست يابي به توافق هسته اي با ايران است که سبب خواهد شد آمريکا بليط وارد شدن به يک جنگ مهم ديگر را در خاورميانه بخرد.
دست يابي به هر گونه توافق هسته اي با ايران سبب ايجاد فرصت هايي براي ايران - رژيمي به سبب خلاق در زمينه ديپلماسي - به منظور تقلب خواهد شد. آمريکايي ها به ايران اعتماد ندارند و از اقدامات فريبکارانه ايران هراس دارند.
اگر ما سبب شکست مذاکرات شويم و اين گونه استدلال کنيم که ايران خواهد توانست طي 10 سال آينده مفاد چارچوب توافق هسته اي را نقض کند » در آن صورت، بحث هاي عميق تري در ارتباط با قضاوت درباره به راه افتادن يک جنگ فاجعه بار ديگر در خاورميانه ايجاد خواهد شد.
بسياري بر اين باورند که وارد شدن آمريکا به جنگي ديگر در منطقه خاورميانه امري اجتناب ناپذير است. بنابراين، زماني که سخناني در ارتباط با چارچوب توافق هسته اي ايران مي شنويم بايد به خود يادآوري کنيم که اين دقيقا همان چيزي است که از آن سخن مي گوييم.